‘De gemeente is uw moeder toch niet?’ (Volkskrant – column Van den Boogaard)

‘Samen’ is het fatwa dat Nederland met Balkenende-IV over zichzelf heeft afgeroepen. ‘Samen’ is geen verlangen, maar een plicht. Daarom moeten volgens het regeerakkoord burgerinitiatieven worden gestimuleerd: ‘De overheid laat burgers ruimte om initiatief te nemen en rust hen toe om voluit mee te doen.’ Wat niet ‘samen’ tot stand komt, is asociaal en ondemocratisch.

Door Oscar van den Boogaard

Wat nu? Gemeenteambtenaren blijken zich nauwelijks raad te weten met de actieve burger. Hierdoor sneuvelen te veel initiatieven al in de planfase en dat maakt het gemeenschapsstreven van het kabinet een wassen neus. Dit is de conclusie van Steven de Jong, oprichter van de Burgerlijke Raad voor het Regeringsbeleid na zijn onderzoek door ‘spookburger’ Eric van der Veer bij 450 gemeenten.

In de discussie over burgerinitiatieven lijken er twee soorten mensen te bestaan: burgers en gemeenteambtenaren. Ze staan niet naast, maar tegenover elkaar. Als opgefokte kemphanen.

Ambtenaren die willen klagen over lastige burgers kunnen dat doen op de website www.lastvandeburger.nl. Initiatiefnemer is diezelfde De Jong van de BRR. Hij begon de website als tegenhanger van www.lastvandeoverheid.nl, waarop burgers hun klachten over het ambtelijke apparaat kwijt kunnen.

Burgers blijken zoals verwacht te klagen over het moeizame contact met de overheid. ‘Als ik de gemeente bel, krijg ik eerst een keuzemenu’, vertelt een boze burger. Een andere klacht is dat ambtenaren niet weten wat er speelt onder de burgers. Zouden ze niet verplicht moeten worden aan buurtgroepen deel te nemen?

Ambtenaren hebben minstens zo veel te mopperen: ‘Als u de drempel van het gemeentehuis overstapt, neemt u direct al een houding aan van: het zal wel weer problemen geven’, klaagt een medewerkster van de gemeente. Een andere ambtenaar vult aan: ‘Bus gemist, wildplasser langs het fietspad, kaas beschimmeld bij de supermarkt; wij moeten het maar voor u oplossen. De gemeente is uw moeder niet.’ Met zo’n negatieve houding zullen ook goedbedoelde burgerideeën in de kiem worden gesmoord.

In ons land dat de perfectie nadert, is nog één laatste horde te nemen. De kloof tussen burgers en ambtenaren moet worden opgeheven. Jarenlang heeft de overheid met reclamecampagnes bewerkstelligd dat wij de politie als onze beste vriend zouden zien, nu zijn de ambtenaren aan de beurt. Omgekeerd moeten zij de burger leren vertrouwen. ‘Samen’, nietwaar?

Bron: Volkskrant, 21 juli 2007