Anthony Weiner komt terug. Beter mens, slechtere politicus

Van alle op internet flirtende echtgenoten heeft voormalig congreslid Anthony Weiner het zwaarst moeten boeten. Met het per ongeluk openbaar twitteren van een onderbroekfoto aan een minnares ruïneerde hij zijn carrière. Althans, dat dachten we. Een grootse comeback is in de maak. Hij overweegt zelfs een gooi naar het burgemeesterschap van New York.


De afgelopen twee jaar werkte hij keihard aan herstel, blijkt uit gesprekken met verslaggever Jonathan van Meter in het magazine van The New York Times. Dusdanig dat hij maar meteen 100.000 dollar uitgaf aan de peiler van Obama, David Binder. De vraag: ‘Zijn kiezers bereid Anthony Weiner een tweede kans te geven, ongeacht welke verkiezing?’ Het publiek gunt hem dat op een aantal voorwaarden, zegt Binder. Ze willen eerst weten wat hij gedaan heeft sinds het incident. Of hij er van geleerd heeft. En hoe hij er nu mee omgaat. Vandaar dat Weiner in het NYT-Magazine met de billen bloot gaat. Figuurlijk dit keer.

Hoewel de 48-jarige Democraat nog in de tastfase zit (‘Staat het volk me een comeback toe?’), wijst alles erop dat hij wederom zijn zinnen heeft gezet op de verkiezingen dit jaar van het burgemeesterschap van New York. Volgens Binder zal hij hoe dan ook de underdog zijn. Het is onwaarschijnlijk dat hij wint, voorspelt verslaggever Van Meter, maar hij heeft alle reden om mee te doen.

De eerste is blijkbaar om wat geld op te branden: er zit nog 4,3 miljoen dollar in de campagnekas ‘Anthony Weiner for Mayor’ plus 1,5 miljoen dollar aan publieke fondsen als hij in 2013 meedoet. Dat verdampt als hij geen poging waagt. De gevulde kas maakt hem bovendien één van de beter gefinancierde kandidaten, waardoor een snelle uitschakeling niet op voorhand een uitgemaakte zaak is. Belangrijker dan dat is Weiners verlangen om het schandaal uit de boeken te krijgen. Uit alles blijkt dat hij niet als smeerlap herinnerd wil worden, leert het artikel. Hij is op zoek naar verlossing en vergeving. “Het wordt minder hatelijk”, zegt hij zelf over de berichtgeving naar aanleiding van de recente peiling. Reden drie is een carrièretechnische: gaat hij nu niet voor een publiek ambt dan is het echt gedaan met zijn loopbaan.

Tweet was symptoom van ‘emotioneel getouwtrek’

Weiner komt van ver. ‘Goodbye pervert!’ klonk het op 16 juni 2011, toen een uitgelaten man onvermoeibaar door Weiners persconferentie schreeuwde. Ten overstaan van een jubelende menigte gooide de politicus de handdoek in de ring. De imagoschade was te groot, opstappen onvermijdelijk.

Wereldwijd hadden media en hun publiek gesmuld van zijn uitglijder op internet en zijn pogingen om te redden wat niet meer te redden viel. Een getrouwde politicus die midden in de nacht seksueel getinte berichten naar onbekende vrouwen stuurt. Iedereen kon meegenieten, leedvermaak in het kwadraat. Logisch dat het een mediahype werd. En toch ook weer frappant, want “het was een seksschandaal zonder echte seks”, merkt Van Meter op. Niemand vroeg zich af wat Weiner werkelijk misdaan had. In ieder geval had hij zijn naam niet mee. ‘Wiener’ (met ‘i-e’) betekent zoiets als ‘worstje’.

Sexting deed hij al jaren, zo bleek toen andere internetminnaressen zich meldden. Een volkomen legale bezigheid waar misschien nog wel honderdduizenden andere mannen en vrouwen hun vrije tijd aan besteden. Behalve zijn vrouw, heeft hij daar eigenlijk niemand schade mee berokkend. Noodlottig was die ene onderbroekfoto naar een 21-jarige studente. Een beeld waarmee hij zijn opgewonden toestand wilde communiceren. De foto bereikte op 27 mei 2011 per ongeluk 45.000 volgers op Twitter, alsmede de foto van zijn ontblote borstkas. Met één druk op de knop vernietigde hij een glorieuze loopbaan.

Weiners aanvankelijke ontkenning (“mijn account is gehacked”) en geruzie met journalisten gooide nog meer olie op het vuur. Van bewonderd congreslid werd Weiner opgejaagd wild. Op een gegeven moment stonden er twintig cameraploegen voor zijn kantoor en was de voorheen onbekende politicus tot in Nederland onderwerp van debat. Niet omdat het serieuze implicaties voor de wereldpolitiek had, maar gewoon: het was een sappig verhaal, een echte tragikomedie.

‘Dacht er niet echt bij na, wilde aardig gevonden worden’

Kijken naar hoe iemand zich in de nesten werkt mag dan enerverend zijn, interessanter is de ervaring van diegene zelf. Die noodlottige tweet bleek namelijk een symptoom van ingesleten gedrag. “Dat emotionele getouwtrek om twee uur ‘s nachts”, zoals hij de berichtenstroom met internetminnaressen noemt, “gaf mij iets waar ik normaal gesproken niet veel van kreeg.”

Via internet was die emotionele ervaring makkelijk te halen, verklaart Weiner. En net als een snack hoefde je daar niet de hele tafel voor te dekken. “Het kwam nooit echt binnen. Het waaide ook zo weer weg.” Onverschillig gedrag, weet hij nu. Zoals anderen zichzelf kunnen verliezen in drugs of alcohol, zo haalde Weiner telkens wat genegenheid en aandacht uit zijn scherm. “Voor een bedachtzaam persoon is het opvallend hoe weinig ik erover nadacht totdat het te laat was.”

Je zou kunnen zeggen dat hij een zekere aandachtsstoornis heeft ontwikkeld op internet. Beroepshalve moet een politicus natuurlijk zorgen dat hij aardig en goed gevonden wordt, maar Weiner ging verder dan dat: hij checkte dwangmatig wat mensen op internet allemaal over hem zeiden. En niet alleen dat. Beviel het hem niet, dan zocht hij contact. Beviel het hem wel, dan zocht hij ook contact. De publieke opinie probeerde hij op microniveau naar zijn hand te zetten. Politieke discussies op Twitter eindigden eens te meer in dialoogjes die Weiner omschrijft als: ‘You’re a great guy’, ‘Oh, thanks, you’re great, too’.

Zo ontstonden er tal van virtuele doch amoureuze relaties tussen de politicus en zijn fans. Via de privékanalen van Twitter en Facebook, maar ook via telefoon en e-mail. “Ik dacht er niet echt bij na”, zegt hij tegen The New York Times. “Wat het betekende dat ik dat deed? Of het risicovol gedrag is? Of het wel verstandig is? Voor mij was het slechts een manier om de behoefte te voeden dat ik aardig gevonden wil worden.”

‘Techniek maakte het mogelijk om domme dingen te doen’

Dat ge-Twittter en ge-Facebook vergelijkt Weiner met een ‘draai aan het wiel’. Een soort prijzenslag: je tikt je naam in en het regent complimentjes en klachten van mensen die je niet echt hoeft binnen te laten, maar die je wel raken. Ook als je gevierd congreslid bent. “Als het in 2011 niet bestond dan is het niet zo dat ik op kroegentocht of iets dergelijks was gegaan”, zegt Weiner. “Het was gewoon iets dat de technologie mogelijk heeft gemaakt. In mijn geval: om domme dingen te doen. Wat ik deed zou ik niet eerder hebben kunnen doen, simpelweg omdat het niet mogelijk was het eerder te doen.”

Een verslaving wil hij het niet noemen. Wel: “Een verlangen om er continu aan te willen deelnemen.” Direct na het incident met die obscene foto en de publieke verontwaardiging daarover ging hij in therapie. Zo voelden de vele gesprekken met hem ook, zegt Jonathan van Meter. Alsof het therapeutische sessies waren. De verslaggever werd er regelmatig moe van. “Misschien moeten we hier even stoppen”, zei Meter daarom regelmatig.

Hillary Clinton, onzichtbare adviseur van de Weiners

Wat opvalt aan het artikel in The New York Times Magazine is dat er vijf pagina’s, de eerste helft zelfs, in beslag worden genomen door het relaas van Huma Abedin, de 36-jarige vrouw van Weiner die tijdens het schandaal zwanger was.

Abedin is niet zomaar iemand. Ze is plaatsvervangend hoofd personeel voor Hillary Clinton. Elke stap die de minister van Buitenlandse Zaken zet, bereidt Abedin als persoonlijk assistent voor. De twee zijn letterlijk onafscheidelijk. Het is onder meer de verdienste van Abedin dat Obama en Clinton na de verkiezingen van rivalen collega’s werden. Abedin werkte al voor Hillary toen Bill nog president was, als stagiair in het Witte Huis.

In het artikel leren we Abedin kennen als een zeer ambitieuze vrouw die net als haar man met het werk getrouwd was. Iemand die vaker in het vliegtuig zat dan thuis voor de buis. Iemand ook die Weiner eerst genadeloos een blauwtje liet lopen voor ze hem jaren later in de armen sloot. Een vrouw die misschien nog wel meer workaholic is dan Weiner ooit was. De persoonlijke overeenkomsten met Hillary Clinton, die bedrogen werd door haar man de president, zijn groot. De overeenkomst in wat ze mee hebben gemaakt nog groter.

Zijn vrouw gaf hem een tweede kans. Nu het publiek nog

Tegenover Jonathan van Meter laat Abedin weinig los over de gesprekken die ze met Hillary Clinton had na de publieke val van Weiner: “We hebben veel gesproken, maar het voelt niet goed om daarover uit te weiden”, zegt ze. “Wat ik wel kan vertellen is dit: de onvoorwaardelijke liefde en steun die ze me gaf was echt een geschenk. En ik denk dat ze het prima vindt als ik één ding uitlicht. Ze zei: ‘Aan het einde van de rit, als alles achter de rug is, zou iedere vrouw de mogelijkheid en het vertrouwen moeten hebben om haar eigen beslissing te maken zonder dat daar over geoordeeld wordt.”

Dat is de spin in de comeback van Anthony Weiner. Zolang het publiek Weiner niet vergeeft kan ook de onschuldige Huma Abedin niet verder met haar leven. Een nogal doorzichtige strategie, aldus de commentaren op het artikel. Maar voor iemand die afgebrand werd vanwege een onbezonnen actie kan een uitmuntende strategie geen kwaad. “Ze heeft me een tweede kans gegeven”, snotterde Weiner in het interview. “En daar ben ik haar zeer dankbaar voor. Ik zal er alles aan doen om het weer goed te maken.” Huma Abedin als voorganger in de vergeving van Anthony Weiner. Dat idee.

‘Dit gebeurt niet met jou, maar met je karikatuur’

Naast het indirecte advies van Hillary Clinton genoot Anthony Weiner ook steun van Jon Stewart, één van de grootste komieken van Amerika en al twintig jaar een vriend. Steun die Stewart overigens prima van zijn werk wist te scheiden, want hij kon het niet laten mee te doen met grappen over Weiner. “Ik zou anders afgezet zijn door een soort van komedietribunaal”, verontschuldigt Stewart zich.

Telefonisch meldde hij Weiner het volgende: “Hoe diep je ook bent gevallen, begrijp alsjeblieft dat wat er op dit moment met je gebeurt enkel de karikatuur betreft die wij allemaal van je hebben gemaakt. Jij hebt je eigen verantwoordelijkheid in dezen, het is niet aan ons. Ik begrijp dat het moeilijk is jezelf te scheiden van dat plaatje, maar ik hoop dat je dat op een bepaald niveau gaat lukken.”

Om te herstellen van zijn politieke crash trok Anthony Weiner zich terug in het familieleven. Zelfs diners en evenementen met zakelijke contacten meed hij. Om anderen niet in verlegenheid te brengen. Jonathan van Meter: “Hij lijkt veel van zijn tijd door te brengen in een straal van vijf blokken rondom zijn appartement: hij gaat naar het park met zijn zoon Jordan, haalt de kleren bij de stomerij op, doet de boodschappen en eet bij het restaurant van zijn broer in de buurt. Dit is wat er gebeurt met iemand na een schandaal: de rijen sluiten en de wereld krimpt ineen tot een kleine stip.”

Een gezonde positie om terug te komen, zou je denken. Maar Anthony Weiner is de eerste om daar vraagtekens bij te zetten. Na een paar slokken bier laat hij zich ontvallen dat hij nu heel anders tegen alles aankijkt. Hoe hij het vroeger deed als politicus voelt niet meer comfortabel. Dat heeft een grote weerslag op zijn professionele zelfvertrouwen. “Als ik ooit weer in de politiek ga zal ik er denk ik niet zo goed meer in zijn”, vertrouwt hij Van Meter toe. Zijn oude ‘ik’ spreekt hij aan als ‘that guy’. Een persoon die door al die therapie inmiddels ver van hem afstaat. “Ik herinner me eigenlijk niet meer de vaardigheden die hoorden bij that guy.”

Gepubliceerd: NRC