De Zitting / Geldloper zet overval in scène met vriend

Bij het vullen van een pinautomaat werd een geldloper van SecurCash vastgebonden en ontdaan van 261.065 euro. Na het bekijken van de beelden rees bij de politie het vermoeden van dubbel spel. In een verhoor bekende de 19-jarige geldloper dat ze met haar vriend Hassan de overval in scène heeft gezet.

De 32-jarige Hassan wordt als het brein van de operatie gezien. Hij zou de 23-jarige Oscar gevraagd hebben om de ‘overval’ op zijn vriendin te plegen. Op 27 juli 2009 gebeurde dat in de Rotterdamse Koopgoot bij een automaat van ABN Amro. Sinds september zitten de twee mannen vast. De geldloper wordt later berecht: zij is kort geleden vrijgelaten.

Donderdag stonden Hassan en Oscar terecht in Rotterdam. Of ze elkaar kennen, wil de rechter weten. Ze toetst met die vraag een eerdere verklaring van Hassan, die beweerde Oscar nog nooit gezien te hebben. Oscar, daarentegen, zei dat ze goede vrienden zijn. “Ik ken hem niet zo heel goed”, nuanceert Hassan. “Ik heb deze meneer eens les gegeven in kickboksen.” Oscar blijft stoïcijns voor zich uitkijken. Hij houdt het nu op een “normale” vriendschap. Geen dikke vrienden dus.

Uitgebrande auto’s

In ieder geval hebben Hassan en Oscar weinig gemeen. Hassan praat als brugman en ziet er sportief en modieus uit. Oscar is tenger en heeft tatoeages in zijn nek en handen. Maar zijn lichaamshouding is allesbehalve agressief: hij hangt in zijn stoel en wuift vragen wat onbeholpen weg. Qua karakter passen ze in de rol die justitie hen toedicht: Hassan als regelaar en Oscar als ondergeschikte.

Oscar bekent dat hij de overval heeft uitgevoerd. “Ik moest haar een beetje bedreigen, het geld pakken en dan weer weg.” Van wie dat moest, zegt hij niet. Het koffertje met bankbiljetten heeft hij volgens afspraak in de kofferbak van een rode Opel Astra gedaan, die gevolgd werd door een groene Dodge. Beide auto’s worden in verband gebracht met Hassan. En beide auto’s zijn later die dag uitgebrand gevonden.

Hoe wist Oscar waar hij hoe laat moest zijn? Kende hij de route die de geldloper met haar wagen moest afleggen? “Dat weet ik niet meer”, zegt hij tegen de rechter. “Ik ben nu met andere dingen bezig. Met mijn toekomst. Na tien maanden gaan de dingen vervagen.” Het overkomt Oscar wel vaker dat hij voor klusjes opgetrommeld wordt. “Ze weten dat ik geen werk heb. Meestal geven ze mijn nummer door.” Oscar beweert dat er geen afspraken zijn gemaakt over de verdeling van de buit. En dat bevreemdt de rechter. “In die geldwagen zaten geen bloemetjes.”

Zendmast- en kentekengegevens

Om de betrokkenheid van de verdachten aan te tonen en de ‘overval’ te reconstrueren heeft het openbaar ministerie zendmastgegevens opgevraagd bij telefoonmaatschappijen. Uit het sms- en belverkeer tussen de verdachten leidt justitie af dat Hassan een centrale rol speelde. Hoewel het bewuste telefoonnummer in andere telefoons opgeslagen is onder de naam ‘Hassan’, ontkent hij er de eigenaar van te zijn. Ook de overeenkomsten tussen de locaties van de zendmasten waar hij contact mee legde en zijn woon- en verblijfplaatsen zijn volgens hem toevalligheden. Dat vindt ook zijn advocaat. “De zaak Lucia de B. leert dat toevalligheden geen basis van een veroordeling mogen zijn.” Er is geen direct bewijs, benadrukt ze. “Politie en openbaar ministerie knopen de zaken gemakkelijk aan elkaar. Maar het bewijst niet dat Hassan de intellectuele dader is.”

Er is meer dat tegen hem pleit. De route van de Opel Astra – de auto waarin Oscar het geld heeft gestopt – is gereconstrueerd met kentekenregistraties van Vialis, een bedrijf dat verkeersstromen met camera’s observeert en achteraf analyseert, onder andere om files te bestrijden en verkeerslichten af te stellen. De politie heeft zelf ook een registratiesysteem in gebruik, maar werd door het College Bescherming Persoonsgegevens gedwongen alle kentekens die geen ‘hit’ zijn te wissen. Een ‘hit’ is een nummerplaat die gesignaleerd staat bij een opsporingsdienst: wegens openstaande boetes of belastingschulden. De rest van de gefotografeerde nummerplaten zijn dus van niet-gezochte personen.

Dat onderscheid hoeft Vialis niet te maken. Ze heeft immers een heel ander doel: niet opsporen, maar het onderzoeken van verkeersstromen. Justitie vorderde daarom kentekengegevens van Vialis, omdat dit bedrijf wel alle kentekens bewaart. Het leverde interessante informatie op: om 10.01 uur reed de Opel op het Hofplein, om 10.04 op de Schieweg en om 10.07 uur in het Centrum. De Dodge volgde – op één, maximaal twee seconden. Advocaat Peterse maakt bezwaar tegen deze “opsporing met terugwerkende kracht”, maar officier Krijtenburg werpt tegen dat hij “gegevens van derden” gewoon mag opvragen. De advocaat wijst erop dat de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) er niet voor niets is: wat de politie niet met het eigen systeem mag, moet ook niet mogen met hulp van Vialis. “Nu is de uitkomst hetzelfde.”

Normaal leven

De officier legt de verdachten ‘verduistering in dienstbetrekking in vereniging’ ten laste. Oscar en Hassan waren niet in dienst van SecurCash, maar uit jurisprudentie volgt volgens justitie dat het hen als medeplegers wel aangerekend kan worden. “Er was sprake van nauwe en bewuste samenwerking met de geldloper. Hassan ontkent, maar zijn betrokkenheid blijkt uit dossier. De geldloper zegt dat ze het plan samen met hem bedacht heeft. En dat hij Oscar erbij heeft gehaald. ”

Oscar, die op vrijwel iedere vraag antwoordt dat hij het zich niet goed meer kan herinneren, krijgt genoeg van het verhoor. “Ik wil een normaal leven leiden en niet meer aan het verleden denken, gewoon doorgaan. Maar jullie halen al die ongein terug. We moeten positief blijven denken, toch?” Eerder is hij veroordeeld voor inbraak, vernieling en mishandeling. De reclassering vermoedt dat hij een autisme spectrum stoornis (ASS) heeft. Zijn buren proberen hem al een tijdje uit zijn huis te krijgen. “Dat is het buurtgebeuren”, nuanceert Oscar.

Rancuneuze verklaring

Hassan staat al een tijdje onder toezicht van de reclassering, maar met hen wil hij niets meer te maken hebben. “Ik heb geen zin om twee keer per week bij die mensen op de stoep te staan.” In het verleden is hij veroordeeld voor diefstal, oplichting, bezit van een alarmpistool en mishandeling. Sinds 2001 heeft hij een WAO uitkering. “U geeft beperkt inzage in uw privéleven”, haalt de rechter uit het dossier. Toch blijkt uit de verhoren dat de politie meer weet over zijn gangen. Tegen de geldloper, tevens vriendin van Hassan, zeiden de agenten dat Hassan een pooier is en er meerdere vrouwen op nahoudt. Zelfs een gezin met twee kinderen. Hassans advocaat vermoedt dat de geldloper “uit rancune” belastende verklaringen heeft afgelegd.

Mercedessen

Het openbaar ministerie wil dat Hassan in totaal dertig maanden celstraf uitzit. Ook zijn twee Mercedessen, van het type S400, zijn in beslag genomen. De buit is namelijk nog steeds niet terug. Als Hassan veroordeeld wordt, kunnen de auto’s in mindering gebracht worden op de schade. “U krijgt maar 860 euro per maand”, zegt de officier. “Maar heeft twee Mercedessen op uw naam staan. Hoe betaalt u dat?” Hassan blijft stil. “Hoe ik dat betaal?”, herhaalt hij na vijf seconden. Zijn blik staat op onweer. “Waarom wilt u dat weten, officier?!” Iets wil hij er wel over kwijt: die auto’s heeft hij sinds 2004 en 2008 en zijn niet betaald met het geld van de bank. Dat is genoeg informatie, meent Hassan. “Eigenlijk wil ik deze vraag niet beantwoorden.” Dat hoeft ook niet, zegt de rechter.

Tegen Oscar wordt een celstraf van 24 maanden geëist, waarvan zes voorwaardelijk. “Met reclasseringscontact als bijzondere voorwaarde”, licht de officier toe. Oscar belooft dat hij zijn uiterste best zal doen en zich aan de afspraken zal houden.

De uitspraak is op 15 juli. Hassan, die enorm geschrokken is van de eis, hoopt dat de rechters over twee weken op zijn hand zullen zijn. “Ik heb mijn kinderen al tien maanden niet gezien”, zegt hij met een dramatische ondertoon. “Mijn vrouw wil niet meer op bezoek komen. Ik wil echt mijn kinderen zien. Alstublieft, edelachtbare. ”

Verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking of van zijn beroep, of tegen geldelijke vergoeding onder zich heeft, wordt gestraft op grond van artikel 322 wetboek van strafrecht. Medeplegers die geen dienstbetrekking hebben, maar de functionaris wel van dienst zijn, mogen volgens de Hoge Raad ook voor dit feit veroordeeld worden.

Gepubliceerd: NRC