VS deed precies wat Bin Laden wilde: geld verspillen

Amerika heeft Osama bin Laden in de kaart gespeeld met miljardenverslindende oorlogen en veiligheidsmaatregelen. De kostbare klopjacht op hemzelf past helemaal in de strategie van Al Qaeda: de vijand economisch verlammen.


Dat betoogt Daveed Gartenstein-Ross in het Foreign Policy. Hij is auteur van Why al Qaeda is Winning (uitgeverij Wiley, 2011) en directeur van het Center for the Study of Terrorist Radicalization aan de Foundation for Defense of Democracies.

“De vergissingen van Brezjnev worden herhaald door Bush”, zo citeert Gartenstein-Ross uit een videoband van Bin Laden uit 2007. Daarmee doelt hij op de oorlog van de Sovjet-Unie tegen de  moedjahedien in het Afghanistan van de jaren tachtig. Osama geloofde dat hij de Sovjets economisch op de knieën had gekregen en dat de terugtrekking uiteindelijk de val van de unie inleidde. Gartenstein-Ross zwakt de militaire betekenis van de moedjahedien wat af, maar gelooft wel dat door de brede steun van zowel de bevolking als Arabische regeringen de Sovjets het uiteindelijk voor gezien hielden.

Uitputtingsstrategie
Dat taaie en ongrijpbare verzet heeft Bin Laden volgens Gartenstein-Ross doorontwikkeld en ingezet tegen het westen. Als voorbeeld neemt hij een passage uit de Al Qaeda-glossy Inspire van 2010, waarin de ontdekking van explosieven in per luchtpost verstuurde inktcartridges wordt behandeld. Hierin wordt de ontdekking niet betreurd maar toegejuicht. Simpelweg omdat de VS en andere westerse landen zullen reageren met “miljarden dollars voor nieuwe veiligheidsmaatregelen”.

De vijand op kosten jagen is het doel, meent de auteur. Ondertussen is Al Qaeda zelf moeilijk te raken omdat iedereen zich kan uitgeven voor de ‘organisatie’. Gartenstein-Ross haalt ook een zes jaar oude brief aan van Abu Musab al-Zarqawi, destijds leider van Al Qaeda in Irak. De terreurleider schreef dat de helft van de strijd plaatsvindt in de media, waarmee de gunst van de “islamitische massa’s” gewonnen wordt.

Het blad Inspire waarschuwde dat het toekomstige aanslagenpatroon “kleiner en frequenter” zal zijn. Een strategie waarin niet zozeer het maximaliseren van slachtoffers een rol speelt als wel het opdrijven van de beveiligingskosten. Een imperium dat al haar militaire middelen inzet om een ongrijpbare vijand te bestrijden is zo bezien een bonus voor Al Qaeda. Het past immers in de ‘uitputtingsstrategie’.

De terrorismedeskundige vreest dat regeringen bovenop de ‘aanslagreflex’ een nog grotere fout zullen maken. Namelijk het geloof dat met de dood van Osama bin Laden de dreiging van Al Qaeda is afgenomen. En dat terwijl versplintering juist de koers van Al Qaeda is: meer kleine aanslagen. Vanaf nu uit naam van een martelaar.

Gepubliceerd: NRC