Prachtig, mannen die hun hersenen beurs beuken

Een flinke kopstoot in American Football heeft dezelfde impact als een klein auto-ongeluk zonder gordel. Maar het zijn niet de extremen die ervoor zorgen dat ex-spelers negentien keer zoveel risico op hersenletsel lopen. Juist de tienduizenden ‘zachte’ helm-op-helm contacten maken de hersenen in tien jaar beurs.


In The New Yorker vergelijkt wetenschapsjournalist Malcolm Gladwell American Football met illegale hondengevechten (bekijk hier een BBC-documentaire). Niet zozeer om de vorm (op elkaar afrennen en aanvliegen), maar om de wedstrijdcultuur. De honden vechten zich dood om hun baasje te pleasen en topsporters in American Football maken welzijn ondergeschikt aan loyaliteit. Sommigen gaan zelfs met een herstellende hernia het veld op. Black-outs horen erbij.

Ondertussen smult het publiek. Maar er is één verschil. Waar wetgever en burger gruwen van hondengevechten (je hoort er boten breken, bloed spuit in de rondte, vlees scheurt af), daar wordt geapplaudisseerd als een Football-speler een sportieve oplawaaier krijgt. Beuken, blokkeren en tackelen is immers eigen aan deze sport.

Hersenonderzoeker Ann McKee, die vele autopsies uitvoerde op voormalig spelers, meent dat Alzheimer zelfs vaker voorkomt onder deze groep dan bij ex-boxers. Neuropatholoog Bennett Omalu kent ook de vroegere stadia. Hij heeft veel contact met ex-spelers uit de National Football League (NFL). De meesten nog lang niet bejaard. “Ze vergeten dingen en hebben een onduidelijke spraak. Laatst kwam er één op een begrafenis naar mij toe die de weg naar huis niet kon vinden. Vrouwen bellen mij en zeggen: mijn man was vroeger een goed mens, nu drinkt hij de hele tijd. Ik weet niet waarom zijn gedrag verandert.”

Gladwell gelooft niet dat strengere scheidsrechters of andere regels dit soort letsel kunnen voorkomen. Het gaat niet om de stijl van het spel, maar om het spel zelf. We zijn zelfs nog decennia verwijderd van helmen die de schokken tot aanvaardbare proporties kunnen dempen. “Zolang fans blijven juichen is er niets aan te doen”, besluit Gladwell. “We zijn verliefd op de Football-spelers; op hun moed en passie. Noch de wetenschap noch de moraal kan deze destructieve liefde teniet doen.”

Gepubliceerd: NRC