Niet doceren, maar indoctrineren. Schoolboeken als politiek instrument

Schoolboeken in Saoedi-Arabië bereiden leerlingen voor op gewapende conflicten, met de islam als inzet. De lesboeken zetten aan tot het bestrijden van andersgelovigen. Het curriculum staat stijf van het antisemitisme.


Dat schrijft Rasid.com, een Saoedische site die gelieerd is aan de sjiitische minderheid. Een Nederlandse vertaling is opgenomen in het nieuwe tijdschrift 360. “De meeste van de kapers van 11 september, inclusief Bin Laden, groeiden op in dit land en gingen er naar school”, zo begint Rasid het artikel.

Even later merkt de anonieme auteur op dat de Sovjet-Unie op het hoogtepunt van de Koude Oorlog drie keer minder spendeerde aan het verspreiden van ideologie. Het Saoedische ministerie van Onderwijs zou niet alleen binnenlandse scholen van propagandistische boeken voorzien, maar ook bibliotheken, moskeeën en onderwijsinstellingen wereldwijd. Daarnaast zou het materiaal uitgedeeld worden aan moslims die op bedevaart naar Medina of Mekka gaan. Saoedi-Arabië neemt negentig procent van de uitgaven aan de islam voor zijn rekening, zo citeert Rasid de Amerikaanse auteur Lawrence Wright. En dat terwijl maar één procent van de moslims Saoedi is.

De teksten ontzeggen Israël elke vorm van legitimiteit

Kinderen wordt geleerd dat ze ‘anderen’ met geweld moeten onderdrukken of uitschakelen, schrijft Rasid.com. “Met ‘anderen’ worden hier bedoeld joden, christenen (soms kruisvaarders genoemd, een term die ook Al-Qaeda graag hanteert), ongelovigen, polytheïsten, afvallige moslims, godslasteraars, bahai (een afsplitsing van de sjiitische islam), ahmadi (Indiase tak van de islam), overspeligen, homoseksuelen en beoefenaars van tovenarij.”

De fixatie op joden en Israël is kenmerkend, vindt Rasid.com. “Joden worden gedemoniseerd, ontmenselijkt en als potentieel doelwit aangemerkt. De teksten ontzeggen Israël elke vorm van legitimiteit en zijn erop gericht leerlingen mentaal voor te bereiden op een finale oorlog.” En daar waar lesboeken de evolutietheorie bestrijden, zo ontdekte de site, wordt Darwin betiteld als ‘jood’.

Israël niet blij met verheerlijking martelaren in schoolboek

In Israël zelf doen de autoriteiten verwoede pogingen om Arabische visies uit de schoolbanken te houden, blijkt uit een artikel van de Los Angeles Times dat 360 publiceerde. In Oost-Jeruzalem is sprake van een heuse “schoolboekenoorlog”, aldus journalist Edmund Sanders. “Een Palestijns vlaggetje op een foto in een wiskundeboek is in de Israëlische versie verdonkeremaand. Soms ontbreken hele bladzijden of hoofdstukken, soms is slechts een woord of zin verwijderd waardoor een hele passage onbegrijpelijk wordt.”

De Israëlische overheid die in de Arabische wijken van Jeruzalem zo’n vijftig scholen financiert, eist dat schoolboeken niet aanzetten tot geweld en het bestaansrecht van Israël niet aanvechten. Volgens hen, zo schrijft Sanders, hebben hun correcties grotendeels betrekking op Palestijnse poëzie waarin de rol van kinderen in de strijd tegen de bezetting wordt bezongen of waarin martelaren worden verheerlijkt. “Zo bevatte een schoolboek een gedicht dat refereerde aan de ‘extase’ van een kind dat stierf als martelaar.”

Gepubliceerd: NRC