Niemand bekommert zich om Numansdorp

Het meest verwaarloosde plaatsje van Nederland is ongetwijfeld het 9000 inwoners tellende Numansdorp in Zuid-Holland.

De tragiek die de bewoners de afgelopen eeuwen ten deel viel is zo mensonterend dat ik de woordgrap ‘Niemandsdorp’ eigenlijk niet durf te maken. Het verweesde oord is sinds haar stichting in 1624 overgeleverd aan weer, wind en wanbestuur.

De oorsprong van het gedonder begon op 16 juli 1492, toen de edelman Gerard Numan (1459-1505) de erfpacht kreeg van de uiterwaarden, aanwassen en rietvelden ten zuiden van de Westmaas tot aan het Hollands Diep. Terwijl andere heren van adel hun gebieden lieten bewerken door landarbeiders en pachtboeren, viel er aan de drassige boel van Numan geen cent te verdienen. En zo gebeurde het dat het eigendom van Numan na zijn dood versnipperde. Het viel in handen van zogenaamde aandeelhouders die er niet meer naar omkeken.

Totdat in de vroege zeventiende eeuw het inpolderen in zwang raakte en de Numanspolder het licht zag. Het maakte van de aandeelhouders landheren. Maar ja, een stuk water droog leggen is één, het droog houden is twee. Dat bleek lastiger dan gedacht, want het bedijken van een polder is een collectieve aangelegenheid. Als één landeigenaar weigert zijn dijk te verstevigen, heeft het verstevigen van de andere dijken geen zin. Water is wat dat betreft bikkelhard voor bestuurders die er onderling niet uitkomen. De eigenaren trokken zich daar echter niets van aan en zetten hun zinnen op de exploitatie van het gebied. Er moest een dorp komen, en snel.

Als wervingsactie voerden ze campagne met het gratis verpachten van percelen. De naamgeving aan het dorp deed de verstandhouding tussen de landheren opnieuw verslechteren. Na veel geruzie is besloten niemand de eer te geven van een vernoeming. Het werd uiteindelijk Numansdorps, een verwijzing naar de allereerste en toen al overleden ambachtsheer Gerard Numan.

De gratis pacht, die als lokkertje was bedoeld, werd plots teruggedraaid. In de eeuwen die volgden genoten de landheren een luxe bestaan door de bewoners voor een habbekrats het land te laten bewerken. Dat geen enkele bestuurder zich destijds had bekommerd om een deugdelijke bedijking, werd de bewoners in 1944 noodlottig. De Duitsers zetten delen van Numansdorp in een handomdraai onder water als barrière tegen de oprukkende geallieerden. Op 1 februari 1953 kreeg de beruchte Watersnoodramp evenzo gemakkelijk grip op het geplaagde dorpje.

Anno 2007, 383 jaar na de stichting van Numansdorp, zijn de bewoners nog steeds aan weer, wind en wanbestuur overgeleverd. Nog steeds is niet duidelijk wie zorg moet dragen voor de noden van de Numansdorpers.

Een prangend voorbeeld is het bushokje aan de Molendijk in het noodlijdende polderdorp. Sinds een storm op 9 januari dit jaar moet het reizigersonderkomen het zonder dak stellen. Sindsdien heeft niemand het initiatief genomen het dak – dat er gewoon naast ligt, en waar inmiddels een grasmaaier overheen is gewalst – er weer op te zetten.

Het uitblijven van actie heeft net als de historische Dijk-affaire een reden. Het bushokje is ooit geplaatst door vervoerder Connexxion, die het onderhoud heeft uitbesteed aan buitenreclamebedrijf PK Media. Maar PK Media blijkt de exploitatie van het bushokje enige tijd geleden overgedragen te hebben aan de wegbeheerder.

En toen ging het helemaal mis, want wie is de wegbeheerder? Het hokje ligt namelijk precies op de grens tussen de bestuursgebieden van waterschap Hollandse Delta en Rijkswaterstaat, die om die reden geen van beiden verantwoordelijkheid willen nemen voor de erbarmelijke situatie. “We hebben al een paar jaar geen bemoeienis met het bushokje, maar gaan er toch achteraan”, zei PK Media vrijdag tegen het Algemeen Dagblad. Tot overmaat van ramp denkt het bedrijf het dak er weer op te krijgen door “alle partijen te benaderen”.

De eeuwenoude bureaucratische plaag woekert dus onverminderd voort in dit verweesde oord. Verlaten door bestuurders en overgeleverd aan de elementen, belooft het een gure, regenachtige herfst te worden voor de Numansdorpers.

Gepubliceerd: Regelzucht.nl