Luyendijk: onderzoek waarom er wordt gelekt naar de media

Media zijn regelmatig instrument in het politieke steekspel, maar zullen dat nooit toegeven. Journalist Joris Luyendijk wil breken met die traditie. Als media de vierde macht vormen moeten journalisten ook elkaar onderzoeken, meent hij. Wie lekte bijvoorbeeld ‘de brief van Klink’ aan de NOS?

Die vraag wierp Luyendijk zaterdag op in een opiniestuk in NRC Handelsblad. Zijn onvrede over het niet onderzochte lek kwam voort uit een maand ‘antropologisch veldwerk’ op ‘de vierkante kilometer rond het Binnenhof’, waarvan hij verslag deed in het boek Je hebt het niet van mij, maar… (Uitgeverij Podium, november 2010).

‘De brief van Klink’ was in september groot nieuws. CDA’er Ab Klink uitte daarin zijn zorgen over een regering met gedoogsteun van de PVV. Hij was op dat moment aan het onderhandelen over zo’n variant. De brief bracht de formatie in een crisis. Klink stapte op.  Luyendijk vraagt zich af waarom geen enkele journalist onderzoek heeft gedaan naar het lek. Wie lekte de brief en met welk doel? Die vraag is tot op de dag vandaag onbeantwoord gebleven.

Reacties van journalisten

Leo Hauben, hoofdredacteur radio- en televisiezender L1 (maandag in NRC Handelsblad)
“Luyendijk verwijt de journalistiek dat niemand heeft uitgezocht hoe de brief van Klink, die het begin vormde van diens aftocht, kon uitlekken. Waarom heeft Luyendijk niet zelf onderzocht hoe de brief van Klink kon uitlekken? Een prachtig voorbeeld van hetgeen hij aan de kaak wil stellen. Dat uitzoeken is natuurlijk een stuk lastiger dan collega’s de les lezen.”

Dominique van der Heyde (verslaggever NOS, zaterdag op Twitter)
“Bizarre suggestie dat wij NOS-bronnen moeten onthullen. Primeurs komen met en door vertrouwen.”

Eerdere reacties op het boek Je hebt het niet van mij, maar…

Kees Boonman, oud-hoofdredacteur KRO Netwerk (17 november, Denieuwereporter.nl)
“Joris Luyendijk is altijd een beetje moeilijk te positioneren. Hij is journalist, maar het lijkt alsof hij liever niet bij deze beroepsgroep wil worden ingedeeld. (..) Ook Luyendijk heeft zich zonder morren aan de code (de afspraak dat wat binnen de sociëteit Nieuwspoort gezegd wordt vertrouwelijk blijft, red ) gehouden. De meeste quotes in zijn boek zijn anoniem en de sterkste verhalen zijn zonder bron.”

Sjoerd de Jong, Ombudsman NRC (20 november 2010, nrc.nl/ombudsman)
“Je kunt denk ik ook het tegendeel beweren van Luyendijk: het probleem in Den Haag is niet dat pers en politiek te veel, maar te weinig verweven zijn. Journalisten worden op afstand gehouden of juist doelwit gemaakt van ‘mediastrategieën’. Politici en spin doctors zijn daar steeds bedrevener in geworden. Zelfs de ontboezeming (snik) is al bijna een vast onderdeel van een ‘mediaprofiel’. Goede journalistiek vereist daarentegen het zelf aanboren, onderhouden en ook beschermen van bronnen. Volledige ‘transparantie’ is in dat opzicht journalistieke zelfmoord.”

Hans Laroes, hoofdredacteur NOS Journaal  (weblog.nos.nl, 22 november 2010)
“Fysieke nabijheid, al dan niet aan tafel of met een drankje, zegt helemaal niets over afhankelijkheid. Journalistieke professionaliteit zit ‘m in distantie. Distantie is mindset, en zit in handelen. Laat zich niet in centimeters afstand meten, maar in kwaliteit. Publish and be damned, zelfs en zeker als het over die politicus gaat met wie je gister nog een drankje dronk, en misschien over een week weer. Dat is de norm, niet die van aanwezigheid op dezelfde vierkante meter.”

Gepubliceerd: NRC