Arbeiderskinderen ondermijnen culturele waarden elite

Vanzelfsprekend verdienen mensen die hun eigen kapitaal en gezag vergaard hebben diep respect. Maar het is niet de bedoeling dat hoogopgeleiden van simpele komaf de bestuurlijke en zakelijke elite vervuilen met aangeleerde, boerse manieren. Kijk eens naar AVRO’s Hoe heurt het eigenlijk?, adviseert integriteitstrainer David Cassuto.


Op de opiniepagina van NRC Handelsblad stelt hij dat het nieuwe programma van ‘polderdandy’ Jort Kelder een belangrijke bijdrage levert aan de beschaving van Nederland. Bezoekjes aan Miljonair Fairs worden afgewisseld met gesprekken op landgoederen van de oude adel. Het contrast tussen oud en nieuw geld maakt het normverval zichtbaar, meent Cassuto.

Bij topbanen horen topmanieren

Enkele lessen die we van de oude adel kunnen leren: luxe is geen waarde op zich, behoud van familiebezit is belangrijker dan zelf cashen, loop niet te koop met alles wat je hebt. Als je de eerste bent van je familie die rijk wordt, moet je daarna nog smaak, manieren, en cultureel kapitaal verwerven, aldus Cassuto. “Net als vroeger.”

Maar te veel hoogopgeleiden met een mooie functie hebben daar volgens hem geen oren naar. Met dramatische gevolgen. De democratiseringsslag in het onderwijs (bakkerszoon kan naar het gymnasium) tast de oude omgangsvormen en tradities aan. “De geprivilegieerde oude elite voelde zich grosso modo verantwoordelijk voor het welvaren van Nederland, voor de cultuur en voor de publieke moraal”, schrijft Cassuto. “Doordat de elite werd ‘ontmaskerd’, sneuvelden ook de idealen van beschaving en verantwoordelijkheid. Dit heeft de weg vrijgemaakt voor de nieuwe elite van nouveau riche. Voor velen werd het nieuwe voorbeeld gevormd door grofheid, snel geld verdienen en je rijkdom tentoonspreiden, maar je verder nergens iets van aantrekken. Daarom kom je tegenwoordig zo veel mensen tegen die niet weten hoe het hoort.”

Dringend advies aan hoogopgeleid Nederland is daarom: kijk naar Hoe heurt het eigenlijk?. Daarin geeft Jort Kelder onderricht in manieren die je niet van huis uit hebt meegekregen, maar wel belangrijk zijn voor het ambt dat je gaat bekleden of reeds uitoefent. Belangrijk, want in hoge functies heb je een voorbeeldfunctie. Cassuto: “Hoe hoort het bij een diner? Hoe praat de elite? Hoe gedraag je je als bankier of als toezichthouder? Het fatsoen van iemand met meer verantwoordelijkheid brengt dit nu eenmaal met zich mee.”

Gepubliceerd: NRC