Integratie is een illusie

Iemands Opperwezen beledigen, of zelfs maar afbeelden, schijnt anno 2006 de bom te zijn. Helaas moeten we dat nog letterlijk nemen ook. Terwijl ik dit schrijf is de moeder aller cartoon-oorlogen nog vers. Zojuist is de Deense ambassade te Syrië in de hens gezet. Op internet zie ik voor het gebouw een woedende menigte, terwijl een brandweerman een lullig straaltje op de vuurzee richt. Nog mis ook.

Het is bedroevend te constateren dat vanuit de moslimwereld een cartoon meer protest oproept dan aanslagen die reli-fanaten uit naam van Allah plegen. Ik denk dan: wie drijft nou meer de spot met de islam? Terroristen of Deense cartoonisten?

Sommige publicisten menen dat de moslimwereld in een identiteitscrisis verkeert. Ik geloof daar niet zo in. Volgens mij wordt de identiteit van moslims juist te sterk bepaald door hun culturele afkomst en geloof. Identiteit wordt bij moslims niet zozeer door genen of zelfontplooiing gevormd, maar door de religie en cultuur van de gemeenschap. Religie en individu worden als het ware samengesmolten. Het verklaart waarom moslims zich als collectief gekwetst voelen door de spotprenten.

Het meest onverstandige antwoord op dit probleem wordt gegeven door de nationalisten en conservatieven. Zij zien vreemdelingen als ondermijnende krachten van de westerse cultuur en verwijzen daarbij naar de teloorgang van ‘geborgenheid’, de ‘eigenheid’ en zelfs ‘zuiverheid’ van de samenleving en het volk. Volgens de filosoof Dirk Verhofstadt beschouwen zij devotie, zelfopoffering, zelfverloochening en plichtsbesef tegenover de volksgemeenschap als positieve, zelfs noodzakelijke waarden. Net als islamitische regimes dringen zij de samenleving een identiteit op; een nationale identiteit. De VVD verloochent zelfs haar liberale grondslag in haar ideologische integratiepolitiek van normen en waarden.

Het is vechten tegen de bierkaai: we kunnen iemands keuze voor cultuur of religie, in hoeverre die nu uit vrije wil is of niet, niet ongestraft ontnemen. Beter is om die keuze enerzijds te respecteren en anderzijds individuen in die gemeenschappen extra te stimuleren tot zelfontplooiing van hun unieke kwaliteiten en persoonlijkheden. Dat dit succes heeft, hebben de
Nederlandse, veelal islamitische, Somaliërs bewezen die de afgelopen jaren massaal emigreerden naar Engeland. Waar ze in Nederland faalden, daar slagen ze aan de andere kant van de Noordzee als ondernemende, hardwerkende burgers. Aldaar worden ze niet gemaand tot integratie, maar krijgen ze de vrijheid om als individuen binnen de groep een volwaardige
sociaal-economische bijdrage te leveren. Hun aanwezigheid leidt, in tegen stelling tot Nederland, daar niet tot spanningen tussen bevolkingsgroepen.

Gepubliceerd: Magazine Sax