‘Gregorius Nekschot past in onze traditie van lompheid’

„Ik kan mijn ogen niet geloven”, schrijft een bezoeker op nrc.nl. Een ander duidt de aanhouding van cartoonist Gregorius Nekschot als „diep triest”. 87 procent van de bezoekers is eenzelfde mening toegedaan. Smakeloze grappen horen volgens de bezoekers bij een open en vrije samenleving.

De discussie op nrc.nl over de inval afgelopen week bij de omstreden islamkritische tekenaar leverde in vier dagen tijd ruim 370 reacties op. Daarmee behoort de discussie tot de topdrie van meest actieve dit jaar.

De meeste regeerders maken zich zorgen over de manier waarop het kabinet met de vrijheid van meningsuiting omgaat. Krachttermen als „dictatoriaal” en „overheidsterreur” vallen regelmatig. De steun aan Nekschot heeft echter weinig met de waardering van zijn cartoons te maken.

‘Onwaardig en onaardig’

Volgens Bjorn, een bezoeker die de actie van het Openbaar Ministerie hekelt, worden de grenzen van het fatsoen overschreden. Opvallend is ook de reactie van Hiram, die namens weblog Hiram.nl spreekt. „Zijn tekeningen amuseren ons niet. Wij vinden het stelselmatig beledigen en belachelijk maken van mensen met een bepaalde levensovertuiging of etnische achtergrond onwaardig en onaardig. Niet in orde.” Toch komt de reageerder voor hem op. „Nekschot moet in vrijheid tekeningen kunnen maken en op zijn weblog onnozele stukjes kunnen schrijven.”

‘Strafrecht ook voor cartoonisten’

Een ander stelt dat Nekschot „past in onze traditie van lompheid”. Je mag er volgens hem van denken wat je wilt. „Maar om nu deze traditie, toch een stuk Hollands eigen, om zeep te helpen omdat het de islamieten niet bevalt gaat te ver.” Hij steekt de cartoonist een hart onder de riem. „Nekschot, maak je niet druk. Het zal zo’n vaart niet lopen.”

Sommigen vinden de grote steun die Nekschot ontvangt juist onbegrijpelijk. „Het is toch de grootste flauwekul te menen dat voor politici, cartoonisten en cabaretiers het strafrecht niet zou gelden waar het discriminatie en aanzetten tot haat betreft?”, aldus Emil Havas, die een vergelijking met nazi-Duitsland niet schuwt. „Hitler zette in den beginne met zijn stand-up comedian shows óók de norm voor de gewone man.”

Volgens bezoeker Frank Lenssen ligt het probleem niet bij Nekschot, maar bij de mensen die „stokoude heilige boeken” als inspiratie voor hun leven nemen. Hij refereert aan een interview met minister Donner (Justitie) in het boek ‘Het land van haat en nijd’ (2006). Daarin zou de bewindsman gezegd hebben dat als met meerderheid van stemmen voor de sharia wordt gekozen, die ook ingevoerd moet worden. „Dat is zo onthullend”, vindt Lenssen. „Democratie is voor hem slechts een schaamlap, een middel om de ene fundamentalistische obsessie voor de andere in te ruilen.”

‘Buiten proporties, intimiderend’

De kritiek concentreert zich in de discussie vooral op de handelswijze van het Openbaar Ministerie. „Hij heeft niet alleen een nacht in de cel gezeten, ook zijn woning is door de politie doorzocht”, weet Rob Nuijten. „Erg intimiderend, en nogal buiten proporties.” De bezoeker zet grote vraagtekens bij het nut van de huiszoeking. „Zijn publicaties staan op het web en in boeken, omdat publicaties per definitie openbaar zijn. Dáár, in de openbare ruimte, op de openbare podia, zouden dus de bewijzen al te vinden moeten zijn. En niet in iemands woning.” Dan kan net zo goed Wilders’ huis onderzocht worden, stelt hij.

Het is deze handelswijze die veel bezoekers er toe brengt het OM te beschuldigen van „Stasi-achtige” praktijken. Paul Kirchhoff constateert dat Justitie een averechts effect heeft bereikt. „De cartoonist is nu wereldbekend. Daarmee is hij verzekerd van aandacht voor zijn werk.”

Gepubliceerd: NRC