Bestel bij:
Dejongsteven@gmail.com
  • 26
    okt
    2012

    Waren je voorouders schapendrijvers? Dan stem je vast Republikeins

    Swing states, de gebieden waar de presidentskandidaten Obama en Romney nek aan nek gaan, zijn voor campagnestrategen het interessants. Maar waarom zijn die andere staten zo trouw aan hun partij? Steven Pinker, hoogleraar psychologie aan Harvard University, zocht het uit.


    In The New York Times typeert hij eerst de verstokte Republikeinen. “De zuidelijke en westelijke woestijn- en bergstaten kiezen, over het algemeen, voor de kandidaat die zich hard maakt voor een agressief leger, een rol van religie in het openbare leven, regelarm economisch beleid, vuurwapenbezit, lage belastingen en de traditionele familie.”

    Links, de Democraten, clusteren vooral in het noordoosten en de kuststaten. Zij stemmen volgens Pinker voor de kandidaat die meer is gericht op internationale samenwerking, wetenschap en scheiding van kerk en staat. Een kandidaat die wapenbezit wil reguleren en hecht aan vrijheid op zowel seksueel als cultureel gebied. Ook milieubescherming en economische gelijkheid staan bij links hoog in het vaandel.

    Vrezen voor barbarij of geloven in maakbaarheid

    Qua mensbeeld onderscheiden progressieven en conservatieven zich in een Utopische Visie en een Sombere Visie. De utopisten geloven in de maakbaarheid van de menselijke natuur, leggen gewoonten onder de microscoop en bedenken rationele plannen voor een betere maatschappij. De somberen aan de rechterkant menen volgens Pinker dat de mens altijd geneigd is tot agressie, dat er daarom harde straffen nodig zijn en recht op zelfverdediging. In een Centrale Planner hebben ze weinig fiducie: liever de onzichtbare hand van de vrije markt. “De mensheid kan altijd terugvallen in barbarij”, zo typeert Pinker het rechtse denken. Fatsoen, zedelijkheid en religie slaan zij hoog aan – zelfs als ze bepaalde gewoonten niet kunnen rationaliseren. De Republikeinen hechten aan een ingesleten sociale orde. Zelfrealisatie maken zij ondergeschikt aan ouderwetse normen. Het menselijk tekort staat centraal, niet het menselijk vermogen.

    Waarom die denkwijzen zo geografisch gebonden zijn, verklaart Pinker aan de hand van de historicus David Hackett Fischer en de psycholoog Richard Nisbett. Studies die teruggaan tot de Britse kolonisatie. Het noorden werd vooral bezet door Engelse boeren, de zuidelijke binnenlanden door Schots-Ierse herders. Laatstgenoemden ontwikkelden een cultuur van eer. Ofwel: ze dreigden veedieven met harde represailles. Boeren konden zich een minder oorlogszuchtige manier van leven veroorloven, aangezien het lastiger is iemands land te stelen. Zuiderlingen manifesteren volgens Pinker nog steeds een cultuur van eer die gewelddadige vergelding legitimeert. Dat zie je terug in de wetgeving, zoals de doodstraf en de stand-your-ground-mentaliteit inzake zelfverdediging. Ook in hun gewoonten, zoals vrijwillige aanmelding voor het leger. En zelfs in lichamelijke reacties op triviale beledigingen.

    Een overheid wordt in de eerste plaats gedefinieerd door haar monopolie op geweld, aldus Pinker. Maar juist daar schortte het aan. “Democratie kwam te vroeg in Amerika”, zo citeert hij de historicus Pieter Spierenburg. Het bestuur was min of meer democratisch vanaf het begin. Een bestuur dat slecht in staat was om persoonlijke veiligheid te bieden. Vandaar dat burgers het als een voorrecht zagen zichzelf te beschermen in plaats van dat ze op de overheid vertrouwden, concludeert Pinker.

    Van plankton naar katoen naar Democratenstaat

    Pinkers verklaring voor het kiesgedrag is aannemelijk. Toch zijn er veel meer oorzaken aan te wijzen. Eerder deze maand gaf Peter van der Ploeg, chef van nrc.nl, een prehistorische verklaring voor de clustering van Democraten in zuidelijke kustgebieden. Van de mariene bioloog Craig McClain leerde hij dat eencelligen (plankton) daar tientallen miljoenen jaren terug massaal zijn neergeslagen – als kalk.

    Kalk is een vruchtbare bodem voor katoen, zo ontdekten Amerikanen in de negentiende eeuw. Al dat katoen werd geplukt door slaven, die er generatie op generatie bleven wonen. Van der Ploeg: “In deze regio’s is 50 procent van de bevolking donker, in sommige counties zelfs 85 procent. Het grootste gedeelte van deze groep African-Americans stemt al jaren Democratisch, en zeker voor Obama. En dat allemaal dankzij miljoenen jaren oud plankton.” Op de President Map van The New York Times is het kiesgedrag vanaf 1992 inzichtelijk gemaakt. De zwingende en trouwe staten zijn duidelijk te onderscheiden. En wie inzoomt op een staat ziet electorale clusters op lokaal niveau.

    Gepubliceerd: NRC

NRC

Voor NRC Handelsblad, nrc.nl en nrc.next schreef ik sinds mijn aanstelling in september 2007 meer dan 800 artikelen. De meeste daarvan als opiniemaker voor nrc.nl.

Over de auteur

Steven de Jong (1981) is opinieredacteur van NRC Handelsblad. Op deze site kunt u zijn artikelen uit de periode 2001-heden lezen. Artikelen voor 2007 zijn geschreven voor andere media. Zie ook de rubrieken Boeken, Fictie (korte verhalen), Onderzoek, Freelance en Blog.
E-mail: dejongsteven@gmail.com
  • Volg Steven de Jong op Twitter!
  • Volg Steven de Jong op LinkedIn!