Bestel bij:
Dejongsteven@gmail.com
  • 15
    jan
    2005

    Slow als lifestyle en het geheim van keutelkaas

    Begin jij de dag nog met het tikken van een eitje? Of ben je van het slag dat de deur uitstapt met een Hero fruitontbijtje? Vergader je tijdens de lunch en bestaat jouw afwas uit pizzadozen en lege magnetronmaaltijdverpakkingen? Pas dan maar op, want de ‘onthaasters’ – hip ‘downshifters’ genaamd – zijn in opmars. Kauw dus eerst je boterham weg, geniet ervan, voordat je vol passie aan dit artikel begint: de voorvechters van de nieuwe lifestyle-revolutie ‘Slow’ – “geniet van het moment” – leggen je uit waarom.

    Studium Generale presenteerde op de valreep van het oude jaar in de serie Doodzonden een lezing over deze traagheidscultuur. Een internationaal snel groeiende beweging die zich organiseert in talloze projecten, organisaties, websites en die bovenal meer en meer wordt ingebed in levensstijlen van miljoenen mensen wereldwijd. Onlangs verklaarde ook de voorzitter van het World Economic Forum de hedendaagse obsessie voor snelheid tot een doodzonde. De vercommercialisering, de consumptiementaliteit, de marktstrategische benadering van alle aspecten van het menselijk leven: door velen wordt het niet meer gepikt.

    Evenmin door Andrea Van Gemst, medeoprichter van Slow Food Nederland, en Jesse Goossens, schrijver van het boek ‘Slow Up’. Zij gaven een duo-lezing bij de Saxion Hogeschool Deventer.

    ‘Wasserbomben’
    Van Gemst verdedigt naar eigen zeggen het recht op genieten en sprak honderduit over alles wat met ‘de lage lusten’ eten en drinken te maken heeft. “Onze smaak wordt de hele dag getorpedeerd door kunstmatige toevoegingen. Zelfgemaakte tomatensoep of mayonaise; we lusten het niet eens meer. De warenkennis van de consument is in vijftien jaar sterk afgenomen. We weten niet meer welke groenten in welk seizoen het beste smaken en kinderen tekenen vissticks als ze gevraagd worden een vis te tekenen. De jonge generatie mist steeds meer het besef dat vlees van een pandabeer springt Van Gemst op de bres voor bedreigde voedselproducten. Slow Food meent dat veel traditionele regionale voedselproducten in de wereld dreigen te verdwijnen door onbekendheid, vervalsing of overdreven hygiëneregels. Om dit te voorkomen is Slow Food in 1996 het project ’Ark van de Smaak’ gestart. Wetenschappers, journalisten en Slow Food-leden over de hele wereld zoeken naar vergeten authentieke streekproducten. Ze beschrijven de productietechnieken en de historische achtergrond, en achterhalen de nog bestaande makers. Het gaat om boerenkazen, ambachtelijke vleeswaren, broodsoorten, oude groente- en fruitsoorten, zeldzame veerassen, bijzondere vissen en schaaldieren. Slow Food beschouwt deze producten en landrassen als cultureel erfgoed, als gastronomische rijkdom en als belangrijke dragers van biodiversiteit.

    ‘Keutelkaas’
    Zo wil Slow Food Nederland de eeuwenoude Texelse Schapenkaas bewaren voor het nageslacht. Er zijn afspraken gemaakt met producenten die het ‘Ark van de Smaak’ product op een authentieke manier maken en zich willen vastleggen op een aantal strenge eisen, bijvoorbeeld een lange rijpingsperiode. De eeuwenoude Texelse Schapenkaas staat volgens Van Gemst bekend om zijn ‘pittige, volle en speciale smaak’. In ieder geval speciaal, zo getuigt een beschrijving van de ambachtelijke bereidingswijze op een Waddenwebsite: “Voor de kaas gaat de boer voor dag en dauw naar zijn schapen en jaagt ze op, zodat ze gaan poepen. De keutels die op een schoon plekje zijn neergekomen raapt de boer op. Het aftreksel van
    die keutels, laat hij weken in water om vervolgens het mestsap toe te voegen aan het proces. Voor 50 liter melk, ofwel 10 kilo kaas, zijn 20 schapenkeutels nodig.“ Overigens hoef je niet bang te zijn dat deze kaas per ongeluk in je boodschappenmandje terecht komt. Voor de Keuringsdienst van Waren is ontlasting in voedsel nog altijd ‘not done’. Voor deze versnapering dien je dan ook af te reizen naar Texelse beurzen en proeverijen.

    ‘Het Verboden Diner’
    Slow Food is van mening dat de “doorgeslagen hygiëneregels“ voor kleinschalige ambachtelijke producenten leiden tot problemen in de praktische uitvoerbaarheid en economische haalbaarheid. Als “smakelijk protest tegen de smaakvervlakking” organiseert ze ‘Verboden Diners’. Tientallen mensen schuiven vrijwillig aan om te genieten van voedsel dat door de steeds strenger worden de hygiënewetgeving zwaar onder vuur ligt. Rauwmelkse kazen, rauwe eidooiers, organen, ingewanden, afgehangen wild en andere lekkernijen worden verorberd onder het genot van een goed glas wijn, bereid uit met de voet geplette druiven.

    ‘Get more out of it, by doing less’ ’Slow’ geeft volgens Goossens ook een antwoord op hoe je het beste kunt studeren. “Iets heeft tijd nodig om in te werken, zo snel mogelijk willen afstuderen draagt niet bij aan je intellectuele en persoonlijke ontwikkeling.“ Goossens kan wat dat betreft geen zaken doen met staatssecretaris Rutte van Onderwijs, maar in de befaamde Harvard Universiteit van Cambridge en Boston heeft ze een geestverwant ontdekt. ‚Het bestuur zendt elk jaar aan iedere eerstejaars student een brief, waarin het devies ’Get more out of it, by doing less’ op het hart wordt gedrukt.’ Goossens: „Je moet jezelf de vraag stellen wat je met je leven wilt. Slow kun je inrichten, je passie kan je leven worden!”

    Download hier de pdf van het magazine

    Gepubliceerd: Magazine Sax

Magazine Sax

Sax is het blad voor studenten en medewerkers van Saxion Hogescholen in Enschede en Deventer. In de jaren 2005-2007 schreef ik er zo’n dertig artikelen en columns voor.

Over de auteur

Steven de Jong (1981) is opinieredacteur van NRC Handelsblad. Op deze site kunt u zijn artikelen uit de periode 2001-heden lezen. Artikelen voor 2007 zijn geschreven voor andere media. Zie ook de rubrieken Boeken, Fictie (korte verhalen), Onderzoek, Freelance en Blog.
E-mail: dejongsteven@gmail.com
  • Volg Steven de Jong op Twitter!
  • Volg Steven de Jong op LinkedIn!