Bestel bij:
dejongsteven@gmail.com
  • 17
    feb
    2014

    Leuren met pedoseksuelen

    Veroordeelden zijn gebaat bij geruisloze terugkeer in de maatschappij, maar dat wordt steeds moeilijker.

    Het contrast had niet groter kunnen zijn. Terwijl betogers de Leidse burgemeester Lenferink het vuur na aan de schenen leggen, krijgt hij lof van professionele betrokkenen voor het huisvesten van de veroordeelde pedoseksueel Benno L. Het Openbaar Ministerie (OM) loopt daarin voorop. „Benno L. heeft daar onderdak gekregen op mijn verzoek”, zegt landelijk hoofdadvocaat-generaal Han Moraal, verantwoordelijk voor voorwaardelijke invrijheidstellingen.

    Zo’n driehonderd veroordeelde pedoseksuelen staan onder toezicht. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen ‘hands on’ en ‘hands off’-delicten, zoals downloaden van kinderporno. Na hun straf moeten deze mensen reïntegreren. Vooral bij mensen met een ‘hoog profiel’ zorgt dat voor problemen. „Je kunt gerust zeggen dat we met deze mensen moeten leuren”, vertelt Moraal.

    Het OM is verantwoordelijk voor de voorwaarden waaronder een zedendelinquent terugkeert. Die voorwaarden hebben betrekking op gedrag, contacten, de plekken waar hij niet mag komen en de woonsituatie. Dat laatste is volgens Moraal een „gezamenlijke, maatschappelijke verantwoordelijkheid”. Benno L. is door een gebiedsverbod niet meer welkom in zijn voormalige woonplaats Den Bosch en de Brabantse gemeenten waar zijn slachtoffers wonen. Moraal: „Daarom heeft de reclassering een aantal andere gemeenten benaderd, maar telkens stootte ze haar neus. Toen heb ik mijn bestuurlijk netwerk geraadpleegd en de burgemeester van Leiden gebeld. Die zei na enige bedenktijd: ‘Ja, ik ga hem huisvesten.’ Ik ben daar vol lof over.”

    Het is Lenferinks keuze geweest alleen de wijkagent in te lichten en niet de bewoners, maar het klemmende verzoek kwam van Moraal. Snel wil hij om de tafel met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om een oplossing te zoeken voor wat hij een „landsbreed probleem’’ noemt. De VNG heeft al welwillend gereageerd. Moraal: „Als de rechter gesproken heeft en de veroordeelde zijn straf heeft uitgezeten, dan hoort de samenleving de gestrafte weer een plek te geven. Dit moet kunnen onder de voorwaarden en begeleiding die het OM stelt bij de invrijheidstelling.”

    Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland, ziet een praktijk van „opjagen en verbannen”. De samenleving is „onverdraagzamer” geworden als het om gestraften gaat, stelt hij. „Wat meespeelt is de snelheid waarmee informatie zich tegenwoordig verspreidt”, zegt hij, doelend op de vele tweets waarin het adres van Benno L. genoemd werd.
    Een recept voor een geruisloze terugkeer is er volgens hem niet. „Je doet het eigenlijk nooit goed. Het is heel moeilijk om een goed moment te kiezen. Ik begreep dat de burgemeester nog niet zo veel tijd had gehad.”

    Omwonenden wil hij zeggen dat het niet helpt een zedendelinquent af te wijzen. „Iedereen is erbij gebaat dat hij een stabiele omgeving heeft, waarin gedragsveranderingen goed te monitoren zijn. Als hij gaat rondzwerven, onttrekt hij zich aan dat toezicht. Met belagen en verbannen bereik je als samenleving het tegenovergestelde.” Van Gennip heeft begrip voor de belangen die burgemeesters moeten afwegen, maar vindt het jammer dat er zo vaak ‘nee’ wordt verkocht. „Juist daarom waardeer ik Lenferink.”

    Bernt Schneiders, burgemeester van Haarlem en voorzitter van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, zegt dat het eigenlijk alleen goed gaat als de veroordeelde pedoseksueel in stilte, anoniem in een voor hem onbekende buurt komt wonen. „Burgemeesters doen hun best om de onrust te beteugelen door te zorgen voor goed toezicht en een korte lijn tussen verontruste bewoners en wijkagent.” In zijn eigen gemeente heeft Schneiders een soortgelijk probleem. „Ik stuitte op louter onbegrip toen we een camera ophingen om te voorkomen dat de ruiten er ten derde male uit zouden vliegen”

    Ivonne Leenhouwers, advocaat van pedoseksueel Sytze van der V., merkt dat de ophef in dit soort zaken groter wordt. „Soms loopt de burgemeester voorop”, zegt ze. Die gespannen houding heeft volgens haar ernstige gevolgen. „Mensen worden beschuldigd van dingen die ze niet gedaan hebben. Dat maakt levens kapot.” Pedoseksuelen moeten niet worden opgejaagd, zegt ze. „Isoleren brengt alleen maar extra risico’s met zich mee. Zorg dat ze zichtbaar blijven.”

    Gepubliceerd: NRC

NRC

Voor NRC Handelsblad, nrc.nl en nrc.next schreef ik sinds mijn aanstelling in september 2007 meer dan 800 artikelen. De meeste daarvan als opiniemaker voor nrc.nl.

Over de auteur

Steven de Jong (1981) is opinieredacteur van NRC Handelsblad. Op deze site kunt u zijn artikelen uit de periode 2001-heden lezen. Artikelen voor 2007 zijn geschreven voor andere media. Zie ook de rubrieken Boeken, Fictie (korte verhalen), Onderzoek, Freelance en Blog.
E-mail: dejongsteven@gmail.com
  • Volg Steven de Jong op Twitter!
  • Volg Steven de Jong op LinkedIn!