Bestel bij:
dejongsteven@gmail.com
  • 01
    feb
    2017

    Trumps gekte is onder leiders eerder regel dan uitzondering

    Trumps gekte is onder leiders eerder regel dan uitzondering

    Het is dat onze premier onlangs in een ingezonden brief verklaarde dat hij zo normaal is, anders had de petitie van de New Yorkse psycholoog John Gartner ongetwijfeld navolging gekregen in Nederland. Bijna 15.000 vakgenoten tekenden zijn ‘diagnose van Donald Trump’. De president zou een “ernstige geestesziekte” aan de dag leggen en volgens artikel 3, 25ste Amendement van de Amerikaanse Grondwet, moet hij dan afgezet worden.

    Gartner zelf diagnosticeert Trump met narcistische, antisociale en paranoïde persoonlijkheidsstoornissen. Zijn collega’s verwoorden het veelal wat minder medisch. Een greep uit de reacties: a megalomaniacal fucktard, malignant cancer, dangerous, a bully, Hitler #2, lunatic, totally out of his head, a nutjob, idiot.

    Als dat het niveau van de geestelijke gezondheidszorg aldaar is, mag Trump niet aangerekend worden dat hij een streep zet door Obamacare. Hoewel, niet alle ondertekenaars blijken zielenknijpers te zijn. “I am not a mental health professional”, geeft ene Michael toe. “Just a Viet Nam veteran who is concerned about our country.”

    Nassir Ghaemi, hoogleraar psychiatrie aan Tufts University School of Medicine, laat deze ‘diagnose op afstand’ waarschijnlijk aan zich voorbij gaan. Niet omdat een diagnose op afstand in strijd is met de ethische richtlijnen van de American Psychatric Association, maar omdat hij in A First-Rate Madness: Uncovering the Links Between Leadership and Mental Illness (Penguin Press, 2011) betoogde dat “de beste crisisleiders geestelijk ziek zijn of abnormaal, de slechtste zijn geestelijk gezond”.

    Autoriteitsprobleem
    Ik besprak zijn boek destijds onder de kop Gekken aan het roer. Helemaal niet zo’n slecht idee en onderbouwde dat met Ghaemi’s bevindingen. Zo ging Chamberlain de geschiedenis in als de Britse premier die Hitlers intenties niet doorzag, hem zelfs paaide. Toch was hij vóór de oorlog een begenadigd politicus: slim, evenwichtig en oprecht. Churchill, zijn opvolger, was manisch-depressief: men twijfelde aan zijn oordeelsvermogen. Maar deze ‘gek’ nam wel de juiste beslissingen in de oorlog tegen nazi-Duitsland.

    Leiderschap en gekte gaan vaak samen, meent Ghaemi. Wel merkt hij op dat we uitmuntend leiderschap niet gelijk mogen stellen aan moreel goed leiderschap. Maar een politicus diskwalificeren enkel omdat hij ‘niet normaal’ lijkt, dat is niet zijn cup of tea. The Boston Globe raakte overigens een beetje in paniek van Ghaemi’s boek: “Wat als ons hedendaagse politieke landschap is gevormd door gekken”, vroeg recensent Alice Gregory zich vertwijfeld af.

    Samuel Brammer, hoofdpersoon in de roman Bezorgde burgers (Lebowski, maart 2017), worstelt ook met dat vraagstuk: “Frustratie is iets wat je jezelf aandoet, zeggen psychologen. Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Frustratie doe je in de eerst plaats een ander aan. En getuige de zelfingenomen houding van de mensen waar ik me het meest aan erger, geeft dat telkens een shot geluk.”

    Miljoenen euro’s aan belastinggeld gaan jaarlijks op aan geestelijke gezondheidszorg voor gefrustreerde werknemers, vertelt hij verder, “terwijl je met een fractie ervan klaar bent als je alleen de managers behandelt die hun ondergeschikten frustreren. De wetenschap ontdekte jaren geleden al dat psychopathie vooral voorkomt bij leidinggevenden. Moordenaar of manager — hadden ze maar voor dat eerste gekozen, daar staat tenminste nog een gevangenisstraf op.”

    Wie zo uit zijn slof schiet, kampt mogelijk met een autoriteitsprobleem. Net als…

Blog

Publicaties die reeds verschenen zijn op sites of in kranten, treft u aan in de rubriek 'Journalistiek'. Mijn blog, echter, is een soort werkplaats.

Over de auteur

Steven de Jong (1981) is opinieredacteur van NRC Handelsblad. Op deze site kunt u zijn artikelen uit de periode 2001-heden lezen. Artikelen voor 2007 zijn geschreven voor andere media. Zie ook de rubrieken Boeken, Fictie (korte verhalen), Onderzoek, Freelance en Blog.
E-mail: dejongsteven@gmail.com
  • Volg Steven de Jong op Twitter!
  • Volg Steven de Jong op LinkedIn!